ماساژ بارداری
انجام ماساژ بارداری از یک مالش سریع روی شانه تا ماساژ کامل بدن را شامل میشود. انواع ماساژ همیشه به شما کمک میکند تا آرامش پیدا کرده و حالتان کمی بهتر شود. چه برای رفع گرفتگی عضلات و چه برای کاهش استرس باشد. ماساژ همیشه راهحلی ایدهآل برای بسیاری از ناراحتیها است. اما حالا که باردار هستید، همه چیز کمی متفاوت است. نسبت به زمانی که فرزندی در راه نداشتید. شکم سنگین، کمردرد، یک ترن هوایی احساسی. به بارداری خوش آمدید! بسیاری از زنان میپرسند آیا ماساژ درمانی راهی امن برای تسکین این استرسهای جسمی و روانی است؟ پاسخ این است: به طور کلی، بله.
ماساژ بارداری چیست؟
ماساژ بارداری یک اصطلاح کلی برای هر نوع ماساژ دستی در طول یا پس از بارداری (ماساژ قبل یا بعد از زایمان) است. این ماساژ معمولا یک ساعت طول میکشد. برخی از متخصصان از میز ماساژ برای انجام آن استفاده میکنند. میزی که برای قرار گرفتن شکم زن باردار طراحی شده است. برخی دیگر از بالشتکهای مخصوصی به نام بولستر استفاده میکنند تا زن را به راحتی روی پهلو قرار دهند. این روش به ویژه در مراحل آخر بارداری کمک میکند. زیرا خوابیدن به پهلو اغلب راحتترین موقعیت است.
تفاوت ماساژ بارداری با ماساژ معمولی
اگر پس از ماساژ احساس آرامش میکنید، دلیل خوبی برای آن وجود دارد. نیکول سیویتکوویچ، ماساژدرمانگر دارای مجوز میگوید: «چه باردار باشید و چه نباشید، ماساژ باعث میشود هورمونهای استرس کاهش یابند. همچنین به شما کمک کند تا اکسیتوسین تولید کنید.» او اضافه میکند: «این ممکن است به کاهش افسردگی و اضطراب نیز کمک نماید.» اما ماساژ در دوران بارداری با ماساژ در زمانهای دیگر متفاوت است.
سیویتکوویچ میگوید: «ماساژ قبل از زایمان معمولا با فشار بسیار سبک انجام میشود. بیشتر شبیه ماساژ سوئدی با تکنیکهای نوازشی بسیار سبک، مانند ورز دادن است.» به عبارت دیگر، انتظار ماساژ بافت عمیق که برای رفع گرههای سخت در گردن یا شانهتان استفاده میشود را نداشته باشید. سیویتکوویچ توضیح میدهد: ماساژ به گونهای نیست که باعث ناراحتی شود. واقعا احساس نمیکنید که کسی در حال فشار آوردن عمیق به شماست. اگر باردار هستید و لخته خون دارید، فشار عمیق ممکن است آن را جابجا کند.
آموزش ماساژ بارداری در خانه
ماساژ بارداری در خانه نیازمند دقت، تکنیک صحیح و توجه به نیازهای فرد باردار است. همیشه قبل از شروع با پزشک خود مشورت کنید. بدین ترتیب ایمنی عملیات ماساژ بالا خواهد رفت. به ویژه در صورت وجود شرایط پزشکی مانند فشار خون بالا یا پایین، پرهاکلامپسی یا خطر زایمان زودرس، نظر پزشک متخصص بسیار حیاتی است. در صورت وجود شرایط پرخطر، بدون تایید پزشک از ماساژ خودداری کنید. ماساژ را بر اساس مشکلات رایج بارداری (مانند کمردرد، درد شانه، ورم پاها، خستگی یا اضطراب خفیف) تنظیم کنید. این راهنما برای استفاده در خانه توسط همسر یا اعضای خانواده طراحی شده است.
✔ آماده سازی
هدف: ایجاد محیطی امن، راحت و آرامشبخش
اقدامات:
- فضایی آرام مانند اتاق خواب یا نشیمنگاه با نور کم و بدون استرس و حواسپرتی را انتخاب کنید.
2. وسایل مورد نیاز:
- تشک سفت یا سطح نرم (مانند تخت یا تشک یوگا روی زمین).
- حداقل سه بالش (برای سر، شکم و بین پاها. بالش بدن ایدهآل است).
- ملحفه تمیز، دو حوله بزرگ و پتو برای گرما.
- روغن یا لوسیون ضدحساسیت (مانند روغن نارگیل یا لوسیون بدون بو). از روغنهای اسانسی بدون تایید پزشک استفاده نکنید. زیرا برخی در بارداری مضرند.
- دستمالهای ضدباکتری و حولههای دستی اضافی برای بهداشت.
- اختیاری: چهار پایه برای کمک به بالا و پایین رفتن از تخت و صندلی برای وسایل اضافی.
3. بهداشت: دستها را کاملا بشویید. ناخنها را کوتاه کنید تا از خراشیدن جلوگیری شود. بین مراحل (مانند قبل از ماساژ سر) از دستمال ضدباکتری استفاده کنید.
4. شرایط راحتی: از فرد بخواهید قبل از شروع مثانه خود را خالی کند. در مورد هرگونه درد، ورم یا نواحی حساس (مانند شکم یا نقاط فشار) سؤال کنید. لباسها به جز لباس زیر برداشته شود. با حوله برای حفظ حریم خصوصی پوشانده شود.
5. بررسی پزشکی: مطمئن شوید شرایط پرخطر (مانند مشکلات فشار خون یا خطر لخته) وجود ندارد. ماساژ را بر اساس مشکلاتی مانند کمردرد یا ورم پاها تنظیم کنید.
نکته ایمنی: در صورت وجود شرایط پرخطر، بدون تایید پزشک ماساژ ندهید. فقط از تکنیکهای سبک و آرامشبخش استفاده کنید.
✔ گام 1: قرار دادن مادر در موقعیت راحت
هدف: اطمینان از راحتی و حمایت برای جلوگیری از فشار
اقدامات:
1. موقعیت خوابیدن به پهلو (توصیهشده):
- فرد را به پهلوی چپ (بهتر برای گردش خون) با زانوهای کمی خمشده بخوابانید.
- بالشی زیر سر قرار دهید تا گردن و ستون فقرات همتراز شوند.
- بالش یا حوله رولشده زیر شکم برای حمایت قرار دهید.
- بالشی بین زانوها قرار دهید تا فشار لگن و کمر کاهش یابد.
2. موقعیتهای جایگزین:
- نشسته: اگر خوابیدن راحت نیست، فرد روی صندلی بنشیند و به جلو روی میزی با بالش برای حمایت از سینه و سر خم شود.
- نیمه درازکش: با بالشها در زاویه 45 درجه روی تخت حمایت شود. با پشتیبانی از کمر و لگن.
3. با دو حوله برای گرما و حریم خصوصی بپوشانید. حولهها را محکم کنید.
4. مرتبا راحتی را بررسی کنید. به ویژه در سه ماهههای بعدی که فشار روی شکم یا کمر افزایش مییابد.
نکته ایمنی: از دراز کشیدن به پشت پس از سه ماهه اول خودداری کنید. زیرا ممکن است جریان خون را کاهش دهد. از غلتیدن روی تخت برای تغییر پهلو جلوگیری کنید. (به گام 9 مراجعه کنید).
✔ گام 2: آرامش مادر و جنین
هدف: تقویت آرامش و ارتباط بین ماساژدهنده، مادر و جنین
اقدامات:
- اجازه لمس شکم را بگیرید و مطمئن شوید فرد راحت است.
- یک دست را به آرامی روی بازو و دست دیگر را روی شکم (ابتدا روی حوله) قرار دهید.
- سه نفس عمیق را تشویق کنید. بگویید «عمیق نفس بکشید و آهسته بازدم کنید». خودتان با او نفس بکشید تا آرامش افزایش یابد.
- مدت: 1–2 دقیقه.
نکته ایمنی: اگر فرد با لمس شکم راحت نیست. این مرحله را حذف کنید.
✔ گام 3: ماساژ کمر و ساکروم
هدف: تسکین تنش در کمر و ساکروم، نواحی رایج ناراحتی.
اقدامات:
1. کمر:
- روغن را روی دستها بمالید و گرم کنید تا شوک سرد ایجاد نشود.
- با حرکات افلوراژ (حرکات بلند و نرم) دو طرف ستون فقرات را گرم کنید. 3 الی 4 بار تکرار کنید.
- با پتریساژ سبک (ورز دادن). اینچینگ (حرکت شست) روی کمر پایین، از ستون فقرات به سمت لگن حرکت کنید. بدون فشار مستقیم روی مهرهها.
- از ساکروم (پایه ستون فقرات) تا شانهها کار کنید. با تمرکز بر نواحی گزارش شده کمردرد.
- با افلوراژ نرم پایان دهید. دستها را لحظهای روی ساکروم قرار دهید.
2. ساکروم:
- با کف دست حرکات هشت مانند روی ساکروم برای تسکین تنش انجام دهید. 5 تا 6 بار تکرار کنید.
- با کف دست دایرههای نرم روی ساکروم بکشید.
- با هر دو دست حرکات قلب مانند و جارویی روی ساکروم و لگن خارجی انجام دهید.
- گاهی دستها را از ساکروم تا گردن و شانهها بکشید.
- ورز دادن سبک روی ساکروم و ناحیه گوشتی لگن انجام دهید.
3. مدت: 7 تا 10 دقیقه، با بررسی راحتی فشار.
نکته ایمنی: از فشار عمیق یا فشار مستقیم روی ستون فقرات خودداری کنید. در صورت وجود سیاتیک یا درد لگن، بدون تایید پزشک کمر را ماساژ ندهید.
✔ گام 4: ماساژ شانهها و گردن
هدف: رفع گرفتگی شانهها و گردن، که به دلیل وضعیت بدن یا کار رایج است.
اقدامات:
- روغن بمالید و با حرکات افلوراژ روی کمر بالایی و شانهها ناحیه را گرم کنید.
- با پتریساژ عمیقتر (ورز دادن) با کف دست، انگشتان و شستها تنش شانهها را برطرف کنید. با بررسی راحتی فشار.
- اگر ممکن است، به جلوی تخت بروید و گردن را با حرکات کرمی (حرکات نرم و رولمانند) و پتریساژ تا پایه جمجمه ماساژ دهید.
- از فشار عمیق نزدیک شریانهای کاروتید (کنارههای گردن) خودداری کنید.
- مدت: 5 تا 7 دقیقه.
نکته ایمنی: در صورت وجود گردن درد یا سردرد، این مرحله را حذف کنید. حرکات را ملایم نگه دارید.
✔ گام 5: ماساژ سر و پوست سر
هدف: تسکین تنش و اضطراب، تقویت آرامش عمیق.
اقدامات:
- دستها را با دستمال ضدباکتری پاک کنید تا روغن برداشته شود.
- دستها را لحظهای روی پوست سر قرار دهید. برای اثر آرامشبخش.
- با نوک انگشتان حرکات دایرهای کوچک روی پوست سر، شقیقهها، تاج سر و پایه جمجمه انجام دهید.
- حرکات عمیقتر یا شانهزدن سبک با انگشتان را برای رفع تنش اضافه کنید. بدون کشیدن مو.
- با تاپوتمنت ملایم (ضربههای سبک) پایان دهید.
- مدت: 3 تا 5 دقیقه.
نکته ایمنی: مطمئن شوید دستها بدون روغن هستند تا مو چرب نشود. در صورت میگرن، این مرحله را حذف کنید.
✔ گام 6: ماساژ بازو و دست
هدف: تقویت آرامش و تسکین تنش بازو.
اقدامات:
- روغن بمالید و با حرکات افلوراژ از مچ تا شانه، داخل و خارج بازو را بپوشانید.
- ساعد و بازوی بالایی را با پتریساژ به آرامی ورز دهید. بدون فشار روی مچ داخلی (نقطه فشار).
- دست را با دایرههای شست روی کف دست و فشار ملایم هر انگشت ماساژ دهید.
- با افلوراژ نرم بالا و پایین بازو پایان دهید.
- مدت: 3 تا 5 دقیقه برای هر بازو.
نکته ایمنی: فشار را سبک نگه دارید، بهویژه در صورت وجود سندرم تونل کارپال.
✔ گام 7: ماساژ پا و مچ
هدف: کاهش ورم (ادم) و تسکین گرفتگیهای پا.
اقدامات:
- روغن بمالید و با حرکات افلوراژ سبک از ران تا پاها، گردش خون را تقویت کنید.
- با حرکات کرمی و پتریساژ روی ران، حرکات را آهسته و ملایم نگه دارید.
- ساق را به آرامی ورز دهید. بدون فشار عمیق روی ساق داخلی (مرتبط با انقباضات).
- کف پا را با دایرههای شست روی قوس و کشش ملایم انگشتان ماساژ دهید. بدون فشار روی نقاط بین مچ و پاشنه یا مچ داخلی.
- با افلوراژ نرم بالا و پایین پا پایان دهید.
- مدت: 5 تا 7 دقیقه برای هر پا.
نکته ایمنی: از فشار قوی روی ساق (خطر لخته) خودداری کنید. در صورت ورم یا درد شدید، که ممکن است مشکل پزشکی باشد. متوقف شوید.
✔ گام 8: ماساژ شکم (اختیاری)
هدف: تقویت آرامش برای مادر و جنین، در صورت راحتی و تایید.
اقدامات:
- از تایید پزشک و راحتی فرد مطمئن شوید. در صورت عدم اطمینان، حذف کنید.
- روغن بمالید و ابتدا شکم را روی حوله لمس کنید. حتما از فرد باردار اجازه بگیرید.
- با هر دو کف دست حرکات دایرهای آهسته و جارویی روی شکم انجام دهید.
- به صورت اختیاری، حرکات نرم پیچشی را که شکم را به ساکروم متصل میکند، اضافه کنید.
- با قرار دادن آرام دستها روی شکم پایان دهید. به لگدهای احتمالی جنین توجه کنید.
- مدت: 2 تا 3 دقیقه.
نکته ایمنی: هرگز فشار ندهید. در صورت ناراحتی یا گرفتگی متوقف شوید.
جایگاه تصویر: تصویر دستهایی را نشان میدهد که به آرامی روی شکم حرکات دایرهای انجام میدهند.
✔ گام 9: تغییر موقعیت
هدف: تغییر پهلو به صورت ایمن بدون فشار.
اقدامات:
- به آرامی به فرد اطلاع دهید که زمان تغییر پهلو است.
- بالشها را بردارید و حولهای برای حفظ حریم خصوصی بدهید.
- به آرامی کمک کنید تا بنشیند. در صورت نیاز از چهار پایه برای جلوگیری از سرگیجه استفاده کنید.
- بالشی در انتهای دیگر تخت برای سر قرار دهید.
- از فرد بخواهید به پهلوی دیگر در انتهای مقابل تخت بخوابد. بدون غلتیدن روی تخت.
- بالشها را زیر سر، شکم و بین پاها دوباره قرار دهید. سپس با حوله بپوشانید.
- راحتی را بررسی کنید و مراحل 2 تا 8 را برای پهلوی دیگر تکرار کنید.
نکته ایمنی: از غلتیدن جلوگیری کنید تا فشار یا کشیدگی ایجاد نشود.
✔ گام 10: پایان و آرامسازی
هدف: انتقال به حالت آرام و اطمینان از راحتی.
اقدامات:
- با حرکات افلوراژ نرم و گسترده روی کمر یا پاها ماساژ را پایان دهید.
- روغن اضافی را با حوله تمیز پاک کنید
- به آرامی کمک کنید تا فرد بنشیند. با حمایت برای جلوگیری از سرگیجه.
- آب برای هیدراتاسیون پیشنهاد دهید. زیرا ماساژ میتواند سموم را آزاد کند.
- بررسی کنید: بپرسید چه احساسی دارند؟ آیا ناحیهای برای دفعه بعد نیاز به توجه بیشتر دارد؟
- مدت: 2 تا 3 دقیقه.
وقتی باردار هستید، اختصاص دادن زمان برای مراقبت از خود امری بسیار حیاتی است. این میتواند به معنای استراحت روی مبل با یک کتاب یا فیلم مورد علاقه باشد. یا پوشیدن یک تیشرت و شلوار نرم و راحت. در مراحل بعدی بارداری، ماساژ نه تنها میتواند آرامشبخش باشد. بلکه فواید متعددی برای سلامتی نیز دارد. مانند کاهش درد، بهبود خلقوخو و حتی درد قبل و بعد زایمان را تسهیل میدهد.
ماساژ درمانی در دوران بارداری نشان داده است که فواید زیادی دارد. از جمله حس تندرستی، بهبود آرامش و خواب بهتر را به دنبال دارد. ماساژ قبل از زایمان تسکین درد را فراهم میکند. برخی هورمونها را تنظیم مینماید. سیویتکوویچ میگوید: «ماساژ میتواند هورمونهایی مانند اکسیتوسین و سروتونین را تنظیم کند. چیزهایی که شما را کمی شادتر میکنند.» این میتواند به بهبود خلقوخو کمک بکند.
همچنین به شما در مدیریت افسردگی و اضطراب در دوران بارداری و پس از زایمان کمک خواهد کرد. این فواید میتوانند طولانیمدت باشند. در واقع، سیویتکوویچ میگوید که افزایش تولید اکسیتوسین به دلیل ماساژ قبل از زایمان میتواند به بهبود نتایج زایمان نیز کمک کند. او اضافه میکند: «اکسیتوسین به عنوان عامل شناخته شدهای است که به بهبود انقباضات زایمانی و همچنین تقویت پیوند شما با نوزادتان کمک میکند.»
فواید دیگر شامل تسکین درد، استراحت بهتر، رفع بیخوابی، کاهش استرس و اضطراب، کاهش درد زایمان و تسکین افسردگی است. فقط تعداد کمی از مطالعات کوچک روی ماساژ در بارداری تمرکز کردهاند. اما آنها نشان میدهند که ماساژ درمانی ممکن است اثرات مثبت متعددی داشته باشد. از جمله کاهش اضطراب، کاهش درد کمر و پا، بهبود خواب و کاهش سطح هورمون استرس نوراپینفرین. در مطالعه دیگری درباره ماساژ بارداری در زنان افسرده، محققان دریافتند که سطح هورمونهای “احساس خوب” سروتونین و دوپامین افزایش مییابد. علاوه بر این سطح کورتیزول (شاخص استرس) کاهش یافته و بهبود کلی در خلقوخو مشاهده شده است.
ماساژ قبل از زایمان
ماساژهای قبل از زایمان معمولا بین 15 دقیقه تا یک ساعت طول میکشند. اگرچه برخی از ماساژدرمانگران میزهای مخصوص ماساژ بارداری دارند که سوراخی برای قرار گرفتن شکم شما دارد. اما معمولا ایمنتر است. ماساژ قبل از زایمان را در حالت خوابیده به پهلو انجام دهید. سیویتکوویچ میگوید اگر روی شکم یا پشت خود دراز بکشید. ممکن است دچار افت فشار خون (فشار خون پایین) شوید. یا به طور ناخواسته به اعصاب فشار وارد کنید. برای اطمینان از راحتی شما و تنظیم صحیح بدنتان، ماساژدرمانگران از بالشهای مخصوص ماساژ قبل از زایمان، بولسترهای پددار و دیگر وسایل ماساژ استفاده میکنند. او میگوید: “ما یک بالش بزرگتر برای قرار دادن زیر شکم، بین زانوها، معمولا زیر سر قرار میدهیم. سپس یک بالش برای در آغوش گرفتن داریم. تقریبا مثل این است که یک بالش بزرگ بدن برای نگه داشتن دارید.”
انواع تکنیکهای ماساژ بارداری
نمونههایی از انواع رایج ماساژ بارداری شامل موارد زیر است.
- ماساژ بافت عمیق (با ضربات محکم که عمیقا به عضلات فشار میآورد).
- ماساژ سوئدی (با ضربات بلند به عضلات و توجه به تحرک مفاصل)
- ماساژ شیاتسو (با فشار و ضربه زدن روی نقاط طب فشاری برای تحریک انرژی طبیعی بدن که به آن چی میگویند) است.
سیویتکوویچ میگوید که لزوما انواع مختلفی از ماساژ قبل از زایمان وجود ندارد. اما تکنیکهای مختلفی برای ماساژ قبل از زایمان وجود دارد که درمانگران معمولا از آنها استفاده میکنند. مانند ماساژ سوئدی، درمان آزادسازی میوفاسیال و درمان کرانیوساکرال. او میگوید: “همه اینها بسیار ملایم هستند. همه آنها برای تسکین درد و ناراحتی بسیار مؤثرند. خیلی سریع عمل میکنند. اما حرکات بسیار ملایم و آهسته دارند.”
متخصصان ماساژ بارداری تکنیکهای خود را برای پاسخگویی به تغییرات بدن یک زن در طول بارداری تنظیم میکنند. به عنوان مثال، حجم خون در طول بارداری به طور چشمگیری تا 50٪ افزایش مییابد. جریان خون به پاها اغلب کند میشود. سطح ضد انعقادهای خون که برای جلوگیری از خونریزی در هنگام زایمان طراحی شدهاند، به طور طبیعی افزایش مییابد. این تغییرات گردش خون، یک زن باردار را در معرض خطر لخته شدن خون در پایین پاها، معمولا در ساق پا یا داخل ران قرار میدهد.
برای ایمنی، متخصصان ماساژ بارداری از ماساژ عمیق و فشار قوی روی پاها اجتناب میکنند. استفاده از فشار قوی ممکن است لخته خون را جابجا کند. در عوض آنها از ضربات بسیار سبک و آهسته روی پاها استفاده میکنند. انواع ماساژی که باید روی پاها اجتناب شود شامل ماساژ بافت عمیق، طب فشاری عمیق، شیاتسو، اصطکاک عرضی فیبر و ضربه زدن ریتمیک است. فشار بسیار سبک روی شکم توصیه میشود. اما برخی از ماساژدرمانگران به طور کلی از ماساژ دادن شکم اجتناب میکنند.
چه لباسی برای ماساژ قبل از زایمان بپوشیم؟
خوشبختانه برای ماساژ قبل از زایمان نیازی به پوشیدن لباس خاصی ندارید. هر چیزی که شما در آن احساس راحتی داشته باشید، مناسب است. سیویتکوویچ توضیح میدهد: “به دلایل مذهبی، برخی افراد کاملا لباس میپوشند. یا لباس خاصی را که باید بپوشند انتخاب میکنند. در طول ماساژ، شما با ملحفه و پتو پوشیده میشوید. بنابراین برخی افراد کاملا لباس خود را درمیآورند. برخی دیگر ترجیح میدهند از پارچههای بارداری استفاده کنند. زیرا قابلیت جابجایی بیشتری دارند. برخی افراد ترجیح میدهند لباس زیر خود را نگه دارند. همه چیز بستگی به شما دارد.”
خطرات و احتیاط های ماساژ بارداری
در حالی که دریافت ماساژ در دوران بارداری خوب است. حتی برای برخی زنان توسط پزشک توصیه میشود. برخی نقاط فشاری وجود دارند که باید در ماساژ بارداری از آنها اجتناب کرد. به ویژه اگر خودتان این کار را انجام دهید یا از کسی که صلاحیت انجام ماساژ قبل از زایمان را ندارد بخواهید. به طور طبیعی، این موضوع به افسانههایی درباره اینکه در دوران بارداری چه چیزی را میتوان یا نمیتوان ماساژ داد منجر میشود. بیایید مستقیم به سراغ موضوع برویم! برخی تکنیکها و نقاط ماشهای در بدن میتوانند باعث انقباضات و زایمان زودرس شوند. بنابراین جستجوی تخصصی بسیار مهم است. ماساژ قبل از زایمان یک گواهینامه تخصصی میباشد. ماساژدرمانگرانی که آن را انجام میدهند، آموزش پیشرفتهای در تکنیکهای ایمن برای زنان باردار دریافت میکنند.
کجای بدن یک زن باردار را نباید ماساژ داد؟
- پاها: آیا تا به حال روی پاهایتان قلقلک داده شده است؟ شرط میبندم که بیشتر از چند ثانیه نتوانستید تحمل کنید. این به این دلیل است که پاهایتان واقعا حساس هستند. حالا که باردار هستید، حواستان به دلیل محافظت بهتر از خود و نوزادتان بیشتر شده است. برخی قسمتهای پاها و ساقهای پایین در طول بارداری به “کلیدها” تبدیل میشوند و میتوانند واکنشهایی در مورد بارداری شما ایجاد کنند. با این حال، ماساژ روی پاها در ماساژهای قبل از زایمان مجاز است. به شرطی که فقط از تکنیک ورز دادن استفاده شود. نقاط رفلکسولوژی اطراف پاشنه، مچ پا، انگشت کوچک پا و کف پا (انگشت کوچک و کف پا مربوط به مثانه هستند) را میتوان با استفاده از تکنیک ورز دادن ماساژ داد.
- دستها: بله، درست خواندید. ماساژ دادن دستها نیز در دوران بارداری به شدت توصیه نمیشود. آن نوار گوشتی بین شست و انگشت اشارهتان را میبینید؟ آن منطقه ممنوعه برای ماساژور است. این ناحیه که به نام هگو شناخته میشود. ماساژ دادن آن میتواند باعث انقباضات شود. نواحی نبض نیز باید اجتناب شوند. باز هم باید تاکید کنیم که همه مادران تجربه یکسانی نخواهند داشت.
- شکم: این موضوع باید بدیهی باشد. اما به هر حال میگوییم. برجستگی شکم شما احتمالا حساسترین قسمت بدنتان در این مرحله است. اعمال فشار شدید روی آن میتواند انقباضاتی را تحریک کند که ممکن است به شروع زایمان زودرس کمک کند. بهتر است به طور کلی از ماساژ دادن شکم خودداری کنید. حتی در این صورت، به یک ماساژدرمانگر حرفهای آموزشدیده مراجعه کنید. کسی که نوع ماساژ، تکنیکها و فشار مناسب برای یک مادر باردار را میداند!
- سینه: ماساژ ناحیه سینه یک مادر باردار میتواند پیچیده باشد. در حالی که ماساژ قفسه سینه میتواند برای زنان باردار با کاهش استرس و تنش مفید باشد. از ماساژ ناحیه سینه باید اجتناب شود. زیرا ممکن است به دلیل اتصال بند ناف به آن، زایمان را در نوزاد تحریک کند. بسیاری از مادران باردار به جای ماساژ سینه، ماساژ ملایم شانه یا کمر را انتخاب میکنند. خوشبختانه، تکنیکهای آرامشبخش دیگری همچنان در دسترس هستند. به طوری که مادران باردار در این زمان احساس راحتی کنند.
دو سناریو که یک زن باردار باید درباره دریافت ماساژ با دقت به انها فکر کند.
1- زنان در سه ماهه اول بارداری: انجمن بارداری آمریکا میگوید که زنان میتوانند در هر مرحله از بارداری ماساژ را شروع کنند. با این حال، بسیاری از ماساژدرمانگران قبل از زایمان تا 3 ماهه دوم بارداری مشتری قبول نمیکنند. سه ماهه اول خطر سقط جنین را افزایش میدهد. برخی درمانگران نگرانند که افزایش جریان خون در طول ماساژ ممکن است مضر باشد. بسیاری از ماساژدرمانگران به همین دلیل در 3 ماهه اول ماساژ بارداری انجام نمیدهند. برخی کارشناسان ماساژ بارداری معتقدند که این نوع از ماساژ به خودی خود باعث سقط جنین نمیشود. اما هیچ تحقیقی برای نشان دادن ارتباط بین ماساژ و سقط جنین انجام نشده است. از آنجا که بسیاری از سقطها در سه ماهه اول رخ میدهند. برخی ماساژدرمانگران و پزشکان به سادگی برای جلوگیری از هرگونه مسائل احتمالی مسئولیت، ماساژ در سه ماهه اول را توصیه نمیکنند. علاوه بر این، نقاط فشاری در بدن وجود دارند که تصور میشود انقباضات را شروع کرده یا ممکن است زایمان را القا کنند. به همین دلیل، بسیاری از ماساژدرمانگران قبل از زایمان برای کار با زنان در سه ماهه اول بارداری نیاز به تأیید پزشک دارند.
2- زنان با شرایط پزشکی خاص: ماساژ درمانی سیستم گردش خون را درگیر میکند. به شکلی که میتواند جریان خون را در بدن تغییر دهد. همچنین ممکن است برخی شرایط سلامتی را تحت تاثیر قرار دهد. اگر هر یک از مشکلات زیر را دارید، قبل از دریافت ماساژ قبل از زایمان در هر مرحله از بارداری با پزشک خود صحبت کنید:
- فشار خون بالا که با دارو کنترل نشده است.
- بارداری پرخطر مانند بیماری قلبی مادرزادی یا پرهاکلامپسی
- آسیب یا جراحی اخیر
- پیوند عضو اخیر
خطرات ماساژ قبل از زایمان
با وجود فوایدی که ماساژ بارداری دارد. افرادی که باردار هستند باید از چند خطر مرتبط با ماساژ قبل از زایمان آگاه باشند. ماساژدرمانگر شما باید از اعمال فشار عمیق روی شکم و پاهایتان خودداری کند. به طور خاص، او باید از نواحی اطراف مچ پا و چند انگشت پای شما بهویژه انگشتان بزرگ، دوم و کوچک نیز اجتناب کند. سیویتکوویچ هشدار میدهد: “فشار عمیق اگر لخته خون داشته باشید میتواند مشکلاتی ایجاد کند. این نقاط دارای نقاط فشاری کوچکی هستند که به سمت بالا حرکت میکنند. فشار دادن آنها ممکن است جریان خون را افزایش دهد.” اگر یک فرد باردار لخته خون، واریس یا ترومبوز ورید عمقی داشته باشد. فشار دادن این نواحی میتواند عوارضی مانند القا کردن زایمان یا پرهاکلامپسی را افزایش دهد.
سیویتکوویچ تایید میکند: “اجتناب از این نواحی قطعا کمترین خطر را برای وقوع هر یک از این موارد به شما میدهد”. همیشه خطر سقط جنین یا پرهاکلامپسی با یک ماساژ معمولی وجود دارد. مشکلاتی مانند پلاسنتا آکرتا یا جداشدگی نیز عوارض جدی احتمالی هستند. ادم یا تورم نیز در یک ناحیه خاص به ویژه اگر ماساژ را بیشتر انجام دهید ممکن است رخ دهد. همچنین تغییرات فشار خون نیز ممکن است اتفاق بیفتد. سیویتکوویچ میگوید: “گاهی اوقات، دریافت ماساژ با فشار عمیقتر میتواند باعث افزایش فشار خون شما شود. اما گاهی دیگر، دریافت ماساژ با فشار سبک میتواند فشار خون شما را پایین بیاورد.” تغییرات فشار خون به ویژه اگر در تنظیم دیابت بارداری مشکل دارید، مهم است که به آن توجه کنید”.
چه زمانی باید از ماساژ بارداری به طور کامل اجتناب کرد؟
از آنجا که تحقیقات درباره ماساژ بارداری اندک است. بسیاری از پزشکان آموزشدیده غربی رویکرد محافظهکارانهای را توصیه میکنند. آنها ممکن است به همه زنان باردار توصیه کنند که از ماساژ اجتناب کنند. اما هیچ دستورالعمل علمی توافق شدهای وجود ندارد. نکته مهم این است که حتما قبل از امتحان ماساژ، به ویژه اگر دچار حالت تهوع، استفراغ یا تهوع صبحگاهی هستید. در معرض خطر بالای سقط جنین قرار دارید. بارداری پرخطر مانند جداشدگی پلاسنتا (که در آن پلاسنتا کمی از دیواره رحم جدا میشود) یا زایمان زودرس دارید. از پزشک خود تایید بگیرید. یک ماساژدرمانگر ممکن است قبل از انجام ماساژ بارداری نیاز به رضایت کتبی از پزشک شما داشته باشد.
زمانبندی و تعداد دفعات
اگر چه هر فرد تحمل متفاوتی نسبت به ماساژ دارد. سیویتکوویچ میگوید پزشکان معمولا توصیه میکنند افراد تا بعد از هفته دوازدهم بارداری خود برای شروع ماساژ صبر کنند. او توضیح میدهد: «خروج از سه ماهه اول به ویژه مهم است. در اوایل بارداری خطر سقط جنین بالاست. بنابراین باید ماساژ را تا حد ممکن در آن بازه زمانی به تعویق بیندازید یا محدود کنید.» هنگامی که بارداری شما به سه ماهه دوم میرسد. او توصیه میکند هر دو هفته یکبار ماساژ بگیرید. اما در مراحل بعدی بارداری، میتوانید تا هفتهای یکبار ماساژ بگیرید. او میگوید: «بدن شما در مراحل بعدی با چیزهای بیشتری مواجه خواهد شد. در اواخر بارداری، میتوانید ماساژ را بیشتر دریافت کنید.» تا زمانی که شرایطی ندارید که شما یا نوزادتان را در معرض خطر قرار دهد. دریافت ماساژهای هفتگی قبل از زایمان ایمن است.
انتخاب یک ماساژدرمانگر واجد شرایط
قبل از برنامهریزی برای ماساژ، با پزشک خود مشورت کنید و دستورالعملهای خاصی را برای محافظت از خود و نوزادتان دنبال کنید. بریجت یانگ، یک ماساژدرمانگر که خود نیز مادر باردار است. میگوید: من سالها ماساژ درمانی را تمرین کردهام. اگرچه در ماساژ قبل از زایمان گواهینامه ندارم. کاملا فواید ماساژ را وقتی خودم مشتری هستم نه ارائهدهنده، درک میکنم! با این حال، این برای هر زن بارداری توصیه نمیشود.
ماساژدرمانگران بارداری چگونه آموزش میبینند؟
بیشتر برنامههای آموزشی ماساژ درمانی حدود 500 ساعت آموزش نیاز دارند. این آموزش ممکن است شامل آموزش خاص در ماساژ بارداری باشد یا نباشد. کلاسها و کارگاههای آموزش مداوم که در ماساژ بارداری تخصص دارند. از نظر میزان آموزش و تجربه عملی بسیار متفاوت هستند. برخی پزشکان به دلیل تنوع زیاد در آموزش، در توصیه ماساژ در دوران بارداری تردید دارند. همچنین استانداردهای گواهینامه در سطح ملی وجود ندارد. این موضوع به ویژه در مورد تخصص ماساژ بارداری صادق است. همچنین مانند بسیاری از اشکال پزشکی مکمل، ماساژ درمانی در دوران بارداری با روشهای تحقیق بالینی با کیفیت بالا به طور دقیق مورد مطالعه قرار نگرفته است. مرکز ملی پزشکی مکمل و جایگزین توصیه میکند که همه زنان باردار قبل از امتحان ماساژ با پزشک خود مشورت کنند.
در یک مرکز ماساژ به دنبال چه چیزی باشیم؟
زنان باردار باید هنگام انتخاب یک ماساژدرمانگر به چند جزئیات خاص توجه کنند:
- بهداشت مکان: مطمئن شوید که مرکز تمیز و عاری از کثیفی و آلودگی است. در دوران بارداری اگر با میکروبها یا ویروسها در تماس باشید به راحتی بیمار خواهید شد.
- گواهینامه ماساژ قبل از زایمان: منوی خدمات مرکز را بررسی کنید. بپرسید که آیا به طور خاص ماساژ قبل از زایمان ارائه میدهد؟ همچنین میتوانید درمانگران را به صورت آنلاین با نام یا شماره مجوزشان جستجو کنید. تا مجوز و صلاحیت آنها را تأیید کنید. یک ماساژدرمانگر معتبر را از طریق یکی از انجمنهای ملی که ماساژدرمانگران را آموزش میدهد و گواهینامه میدهد پیدا کنید. قبل از اولین قرار ملاقات، درباره آموزش و تجربه خاص درمانگر در ماساژ بارداری سوال کنید. یک پزشک، ماما یا کایروپراکتیک نیز ممکن است بتواند یک ماساژدرمانگر واجد شرایط در منطقه شما معرفی کند.
- تجهیزات و تکنیکهای مناسب: یک زن باردار ممکن است از دراز کشیدن طولانی مدت روی شکم یا پشت خود دچار سرگیجه یا افزایش فشار خون شود. مراکزی که در ماساژ قبل از زایمان تخصص دارند معمولا زنان را روی پهلو قرار میدهند. سپس با بالشها حمایت میکنند یا از میزهایی با برشهایی استفاده میکنند که شکم آنها بتواند استراحت کند. همچنین مهم است که درمانگر بداند از چه روغنهای اسانسی یا لوسیونهایی میتوان در بارداری استفاده کرد. زیرا بسیاری از آنها خواص تسکیندهنده و آرامبخش دارند. ضمنا همه آنها ایمن تلقی نمیشوند.
آیا میتوانید ماساژ قبل از زایمان را در خانه انجام دهید؟
اکثر مردم برای ماساژ قبل از زایمان به اسپا میروند. این نوع ماساژ در بیمارستانها رایج نیست. سیویتکوویچ توضیح میدهد: «هر ماساژدرمانگر در اسپا دارای مجوز پزشکی است. همه آنها ماساژ پزشکی انجام میدهند.» با این حال، شرکتهای ماساژ سیاری وجود دارند که اگر نمیتوانید به اسپا بروید، میتوانند به خانه شما بیایند.
نکاتی برای تجربهای دلپذیر از ماساژ قبل از زایمان
اولین چیزی که به مشتریانم میگویم این است که سعی کنند خودآگاه نباشند. یک ماساژدرمانگر خوب قضاوت نمیکند. درمانگر اهمیتی نمیدهد. (احتمالا حتی متوجه هم نمیشود.) اگر مدتی است که پاهایتان را اصلاح نکردهاید یا اگر در دوران بارداری کمی وزن اضافه کردهاید. ماساژدرمانگران بدن انسان را مانند یک نقاش که بوم را میبیند، شما را میبینند. هدف ما کمک به شما برای احساس درد کمتر و آرامش بیشتر است. در این راستا، حریم خصوصی شما بسیار مهم است. یک ماساژدرمانگر حرفهای هرگز از شما نمیخواهد که بیشتر از آنچه راحت هستید بدنتان را نشان دهید. اگر به هر دلیلی احساس ناراحتی کردید، حتما بلافاصله به درمانگر خود بگویید. در نهایت، مهم است که قبل از قرار ملاقات خود هیدراته باشید. زنان باردار به هر حال به مصرف مایعات بیشتری نیاز دارند. بنابراین چند لیوان آب اضافی قبل و بعد از قرار ملاقات خود بنوشید.
با پزشک خود درباره ماساژ قبل از زایمان صحبت کنید.
اگر باردار هستید و میخواهید ماساژ بگیرید، سیویتکوویچ توصیه میکند که ابتدا با پزشک خود صحبت کنید. این موضوع برای کسانی که در حال تلاش برای بارداری هستند. یا فکر میکنند ممکن است باردار باشند نیز صدق میکند. او میگوید: «اگر قصد بارداری دارید یا در حال تلاش برای باردار شدن هستید، قطعا یک یادداشت از پزشک بگیرید.» در نهایت قابل ذکر است که یک ماساژ گاهبهگاه میتواند یک لذت عالی در دوران بارداری باشد. در دوران بارداری، بسیاری از چیزها محدود هستند. مثلا نمیتوانید گوشتها و ماهیهای خاصی بخورید. نمیتوانید قهوه، نوشابه شکر و چیزهایی از این قبیل مصرف کنید. اما لزوما اینطور نیست که شما در ماساژ محدود هستید. فقط شدت فشار و تکنیکها باید تغییر کنند. بنابراین اگر با درد زیادی مواجه هستید. ماساژ قبل از زایمان بسیار مفید است. میتوانید با رعایت نکات گفته شده از این تجربهی لذت بخش بهرهمند شوید.
بخاطر حساسیت بالای ماساژ در دوران بارداری کاشکی یه فیلم ماساژ شکم در دوران بارداری هم میذاشتید.
توی ماساژ بارداری شکم هم ماساژ داده میشه؟؟